• Accueil
  • > Archives pour décembre 2012

Archive pour décembre, 2012

guerouabi 85 soustara

Image de prévisualisation YouTube

el meknassia en francais

El Meknasseya
(La Maison Perdue)

Auteur :Qaddour el ‘Alami

Istikhbâr :
Des vérités sur l’amitié se trouvent dans les livres.
Mais où sont passées ces vérités ? Ont-elles disparu ?
C’est le destin qui unit deux êtres d’amitié; en l’absence de l’un, l’autre le représente parfaitement
et élève son rang; il ne tolère pas de le voir dénigrer en public ; son amitié est telle qu’elle éclipse tout autre amitié; il manifeste de l’hostilité aux calomniateurs.
bayt :
Mon courne s’attristerait pas quand on se réjouit de mon malheur ?
Pourrais-je quitter ces lieux, ô mon Dieu, sans me sentir affligé ?
Exilé de mon pays, pourrais-je encore frayer avec les hommes ?
C’est à Haouz Bouteiba que j’ai connu la fortune, là où les êtres nobles, à l’âme pure, étaient ma lumière je les ai abandonnés, séparation qui blesse mon cour.
Je suis loin de mes proches, de mes amis, des miens, des êtres les plus chers et cette séparation blesse mon cour.
Serait-il en paix celui qui a fait de moi la risée des hommes ?
Trouverait-il le salut celui qui m’a voué à l’égarement et à l’errance ?
refrain:

Honte sur vous, habitants de Mekhnès ! vous croyant hommes vertueux, ma demeure était sous votre protection .
Ma confiance dans les hommes, voilà la cause de ma ruine.
çiyàh :
J’ai tant enduré depuis la séparation d’avec les miens qu’on m’a traité de fou, à cause de mes plaintes incessantes.
C’est pour moi une certitude, ô mon frère germain, que rien ne me consolera d’être séparé de mes frères par ma mère.
Si ma joie était visible, ma tristesse était enfouie.
Ma bouche riait mais les ténèbres remplissaient mon cœur ; j’étais patient avec mes ennemis, je dissimulais mes malheurs, et, tel un nageur dans la mer, je relâchai mes membres pour affronter les impolis.
bayt :
C’est ainsi que j’ai enduré les revers de la vie.
Mes forces déclinèrent, mon silence grandit, je devins muet.
J’étais incapable de me réconcilier, de me battre, tant j’étais, en ce monde éphémère, obsédé par mon malheur.
Celui qui m’aime me range parmi les êtres bien nés, et qui me déteste n’adorera que mon insulteur.
J’ai choisi de faire de cette histoire un poème symbole, composé sur un parchemin, à l’aide d’une écriture étrangère, loin de toutes harmonies comme le serait une belle citadine de Fès enlaçant un gnaoui grossier

refrain çiyàh :
Ils furent nombreux à souhaiter cet exil, à se réjouir de mes malheurs et de ma détresse ; ils furent nombreux à me manifester de la bienveillance, à compatir à mon sort, à pleurer sur mes épreuves; ils furent nombreux à me conseiller, à embellir le départ de mon foyer; ils furent nombreux à me railler et à m’accabler le jour où je quittai mes amis, mon nid pour aussitôt me retrouver simple locataire.
bayt
Que d’amis m’entouraient quand j’avais du bien !
Nuit et jour, ils peuplaient ma demeure; que d’amis et de relations en ce temps où je tenais toujours table ouverte !
Ils ne songeaient qu’à la trahison et au profit tels des poissons qui, la tête hors de l’eau, poursuivent les hameçons.
Cette blessure m’a révélé la conduite des hommes; quand je me retrouvai sans toit, ni argent, si j’en rencontrais un, il se contentait d’un signe de tête comme s’il ne m’avait jamais appelé par mon nom !
refrain

bayt
Leurs propos blessent, leurs regards brûlent, leurs gestes sont porteurs de conflits et de malédictions;
malheur à celui qui s’éloigne d’eux ! Ils ne cessent de le calomnier; sans prendre de poignards, ils dépècent promptement sa chair.
Comme des loups, ils hurlent nuit et jour.
Leurs démons surgissent, spontanément sans cérémonie.
Cette blessure m’a révélé la conduite des hommes; malheur à celui dont la bourse s’est vidée !
Mais mieux vaut [posséder] un sou de cuivre que de fréquenter certaines gens.
refrain -çiyàh :
Où sont mes compagnons, mes innombrables camarades ?
Où sont mes intimes ? Où sont mes amis ?
Je n’ai vu aucun d’eux, à l’heure de la détresse.
Ils se voilent la face, ils se dissimulent délibérément, sans considération de mes bienfaits, sans se souvenir de mes bontés, comme si j’étais un étranger arrivé dans cette ville; les uns ne m’ont plus jamais adressé la parole, d’autres ne cessaient de m’interpeller; c’est ainsi que des hommes abjects me rappelaient ma situation.
bayt
Comment oublier mes épreuves dans les ruelles de Mekhnès ?
Mon exil, les nuits passées dans des caves de minotiers ?
Dans les marchés sordides, les échoppes finirent par me rejeter ainsi que les chambres, les auberges et même les nattes.
Que de nuits j’ai veillé sur le sommeil de mes amis !
Et me voilà assis à la porte des tailleurs !
Ma vue redonne du piquant à leurs réunions,
qu’ils prolongent en m’accablant de réprimandes et de mesquineries.
Mieux vaut dormir sans dîner que partager un repas fâcheux.
Plutôt la misère et l’exil qu’une amitié malveillante !
refrain çiyàh :
Où sont mes amis que je croyais vertueux, capables de me protéger, si j’en étais réduit à les solliciter ?
Ils se mirent à me dénigrer, à m’insulter avec des paroles plus douloureuses que piqûres d’aiguilles.
J’ai enseveli mon malheur dans la tristesse de mon cour, je me suis soumis aux décrets du Destin.
Mon indépendance, ma dignité, mon honneur ne se trouvent que dans mon foyer.
bayt
Dieu soit Miséricordieux aux maîtres glorieux, aux patriarches qui ont transmis tous les enseignements à la postérité.
Les moments difficiles te révèlent la nature de l’homme en société.
Ton ami d’hier peut devenir un ennemi avisé.
Qui sait écouter [ces hommes illustres]. son malheur se dissipera et ses contrariétés cesseront; il en tirera un bien, des mois et des années durant..
Malheur à qui construit sa muraille sans fondations !
Malheur à qui se mêle au combat sans épée !
Malheur à qui prend la mer sans capitaines !
Malheur à qui escalade les cimes sans cordée !
refrain – çiyàh :
Me voilà déçu par mes amis,
qui étaient jadis et ma fierté et mon orgueil.
Leurs ongles et leurs dents m’ont marqué de leur venin.
Ils ont aboyé après moi, tels des êtres hargneux.
Ils accueillent leurs amis avec des paroles de bienvenue, mais leurs âmes sombres sont dépourvues de tendresse.
Ils ont des cours plus durs que la pierre, des visages rigides pareils aux cadenas d’acier à l’épreuve des chocs.
Par Dieu, on ne respecte plus les dévots.
bayt
C’est ainsi qu’on traite les hommes en ce monde d’illusions.
C’est ainsi que le destin détruit toute nation.
Les jours se succèdent, à la saveur tantôt amère, tantôt douce ou tantôt infernale; tel jour se partage entre bien-être et quiétude.
L’homme demeure sous la protection du Dieu Munificent, Eternel.
Chaque matin, il prie son Seigneur de lui accorder paix et bien-être.
Celui qui se fie à son ennemi doit avoir l’œil exercé; s’il évite le premier coup, il sera anéanti par le second.
Il recevra les flèches tirées des arcs, et la malédiction de l’opprimé servira de leçon [édifiante] à l’oppresseur.
refrain – çiyàh :
Par Dieu, ma douleur et les tourments de mon cœur ont pour seule cause la joie de mes ennemis, que je prenais pour des amis.
Partout où je me dirige, Dieu m’accompagne.
Il est Présent, Voyant; sa colère peut m’être bénéfique
Que d’envieux ont souhaité mon malheur !
Je loue Dieu d’avoir toujours eu ma part de biens.
Lui, Le Généreux, a changé ma peine en repos.
Il m’a dispensé, dans cette vie, récompenses et gratifications, à mes ennemis, il a infligé jugements et châtiments.
bayt
Seras-tu en paix, toi qu’attendent l’épée d’Azrail, le tombeau et le Royaume, le Jour du Jugement Dernier ?
Peux-tu t’élever, toi qui vis toujours dans la bassesse ?
Toi dont l’âme te murmure que tu es le meilleur ?
A la moindre atteinte, tu t’effondres, ô fils d’Adam !
Si riche sois-tu, tu seras porté dans un cercueil.
En ce monde, tu as été créé de la terre de « Nasnas »; tu finiras dans la tombe, homme injuste !
Regarde ce que recouvrent tes habits, toi qui es plein d’impuretés.
Ah si le vêtement ne dissimulait pas les turpitudes !
bayt final
Qaddour El Alami, l’intelligent, le bon a dit :
« Homme avisé, crains Dieu, sinon tu le regretteras ».
J’ai obéi docilement aux maîtres et aux cheikhs.
Le Seigneur, le Puissant connaît le fond des cœurs.
Je suis un sage instruit par des hommes intelligents et sagaces; je suis considéré, cultivé et mon maître est un savant éminent.
Je me suis conduis selon les prescriptions divines; j’ai vécu dans la sérénité.
J’ai loué et j’ai remercié mon Dieu, Dispensateur de toutes les grâces.

youm el djemaa

يوم الجمعة خرجوا الريام *** طعنوني من ضيق اللثام
-بهظوني، سلبوني، تيهوني *** صدوا وخلوني
-نكمد في ليعات الجــراح *** يحسن عون اللي عشيق
-كيفي مجروح بلا حسـام *** أنا انكويت من النيام
-يوم لقيت الخـــودات *** في الأحواز المخفية
-ميزوا عليـــــــا *** في الحين تبعتهم
-وأنا كندمـــــــم *** للعوارم حتى صدوا
-نخلوني ما ردوا لي وجاب *** نطقت أنا في الحين
-وقلت لهم يا ذوك الجايزات *** اشفقوا من حالي
-ولا تعذبونــــــــي *** يا كحيلات العيان
-صدوا لي وتشلغنوا علــيا *** زادوا للوالي
-علة لي علة لــــــي *** كي زاروا، خرجوا يميزوا
-زينات التيجان
-**********************************
-يوم الجمعة خرجوا الريام *** من بهجة فاس البالي
-السربات يحيروا العقــــل *** نحكيهم غزلان
-يوم الجمعة خرجوا الريام *** خرجوا للباب الباهيات
-على الكساوي متعانـــدات *** لبسوا ما واتاهم
-من قفاطـــــــــــــــــــــن *** عن كل الوان
-المبرم والديدي والطلــس *** الشكرناط والمشجر
-والقلب حجـــــــــــــــــر *** والموبر بركاضو الغول
-الشيبي وخريب الكيــوس *** قمايجهم شي لا نصف
-الفينا واللملــــــــــــــــــم *** والحريشة حتى المشعل
-كايشابه له المال الكثيـــر *** حزوم أرفع من الحرير
-العبارق والشرابـــــــــي *** لونها غرابي
-مقايس من اللجيــــــــــن *** اللبات مع التاجرة والتيجان
-يحيروا العقــــــــــــــــل *** زادوا للقلب أهوالي
-علة لي علة لــــــــــــي *** الدبايج مترصعين
-بالجوهر والعقيان

********************************
-طلوا العوارم في الفجـــوج *** كا يلقطوا نوار الحروج
-من المصلى للحواز، وندوا *** نحكيهم غزلان يجردوا
-نلقاهم سربة خلاف سربـــة *** ظلوا متنزهات
-خدموا مشمـــــورات *** رافدين ترازمهم
-همة وشــــــــان *** فيهم الطبخ على الألوان
-الفاكية والفقاس يا الفاهــــم *** والكعك مع الغريبة
-وكا ينشدوا بالأشعـــــــــار *** براول وعروبيات وسرارم
-والقصدان المـــــــــــــلاح *** يطعنوا من شوف اللماح
-في الحين نطقت: أنـــــــا *** وقلت لهم: تيهتوني
-نطقوا البنات، جاوبونــــي *** قالوا لي من تكون
-شكون أنت في النـــــــاس *** قلت لهم: طالب سوسي
-من أحواز البهجة الحمــرا *** وشيخ بيوت أهل الأشعار
-ونمجد الحسن ونهوى المليح *** قالوا لي كان أنت فصيح
-وصفنا وسمينا على النهاية *** نطقت أناي:
-علاش ذايــــــــــــــــــــــا *** نوصفكم، كاملين
-نسميكـــــــــــــــــــــــــــم *** إذا تجوني لرياضي
-تشاهدوا نوار احواضــــي *** نقيم بالسرور معكم
-قلبي بملقاكم راضــــــــــي *** محال عمري ننساكم
-حتى إذا هجرتــــــــــــــوا *** لكم نسعى الذمام
-قالوا لي الغوالـــــــــــــي *** علة لي، علة لي
-سير حتان على وصولنـــا *** وصعبي يهون

***************************
-قالوا سمينا بالتمــــــــام *** باش نروحوا بعد المقام
-أحكم علينا لا نفرطـــوا *** كي انت صبناك
-صاحب طرقة وهواوي *** رجل ظريف ومعنوي
-عجبتنا سلبتنــــــــــــــا *** بلا نوية عندك جينا
-قلت لهم: أهلا بكــــــم *** طاب سلواني بمجيكم
-في اللغة نريد نسميكـــم *** بالرقايق نبدا بهشوم
-ظريفة وزينب تاج الريام *** موينى وفضيلة وطاهرة
-ورقية بدر التمــــــــــام *** البتول وزهرة وراضية
-وصافية سيف المشاليـة *** هنية عدت جازية
-فاقت عبسية ولالة مالكة *** والريم فاطمة
-العانس رحمــــــــــــــة *** وخيتها محجوبة
-بالزين والبهـــــــــــــــا *** صالت حبيبة
-والكبيرة أم كلثوم الغزال *** خدوج مع غيثة والعزيزة
-وخى توصافكـــــــــــــم *** قل هو الله عليكم
-تبارك الله عليكم كلكــــم *** نعين اللي معيان
-أرقصوا وبايعوا لــــــي *** قالوا لي: يا الشيخ
-جازاك الله بخيـــــــــــر *** يا الماهر يا ليث الماهرين
-لكن هذا جهد الــــرواح *** نسيروا مع نسيم الصباح
-مشى العقل وبالــــــــي *** علة لي، علة لي
-سر حتان على وصولنا *** صعبنا
************************************
-مشيت لبستاني وكيــــــــــد *** وفعلت جميع ما نريد
-فرشت تسارح بالقطـــــوف *** زرابي بر الترك
-الحياطي والخديـــــــــــات *** خوامي ينبوا معرجين
-عملت قباب متقابليــــــــــن *** مقاعد للجلسات
-الخصوص داروا بالصريج *** من الرخام والزليج بهيج
-المصابح ترتي مثل النجوم *** ضوت وراها في الغسيق
-عملت أسفاري من الوريق *** كيسان من البلار والسهيبة
-والفاكية للقطيــــــــــــــــع *** وميادي طبخ الدار
-وأشجار عليهم أطيـــــــار *** ينشد البلبل والحداد
-جاوب السمـــــــــــــارس *** والمقنين الفصيح
-هكذاك عملت في ملوك التميمة *** في رياضي قايمين ديما
-عفاشـــــــــــــــــــــــــــة *** بوها عيروض
-وعاقصة مع دمريـــــــــاد *** حتى شيهوب والحكيمة-
-من ترصاعي خذ النظـــــــــم *** باش تهيج ناس الغرام
-آ حفاظي نعطيك سيف ماضي *** للرقاب الجاحدين
-به تطوع القوم الغشـــــــــــام *** و لا دروا إفادة
-عاشوا كمثيل البهايـــــــــــــم *** ما سلموا لأهل الإرادة
-تحت الأقدام الراس العــــدم *** ضربي عليه كا يتزادى
-حتى ينتهي ويسلم للماهرين *** الناس الموهوب الفايزين
-عليهم ســـــــــــــــــلام الله *** ما تفوح عطرشة
-والورد والزهــــــــــــــــر *** النسري والياسمين
-يا حفاظي اسمي نبينــــــــه *** قال مبارك ما خفى
-السوسي عبد الشرفــــــــــا *** وطايع الطلبة والأدبا الأحرار
-رجاي في من لا ينـــــــــام *** سيدي يجبر لي حالي
-علة لي، علة لــــــــــــــي *** يجاوز عندنا دخيل له
-بالنبي العدنان

gamet laalam/ gadour elalami

سير آمن لام ذاتك من الجراح سالمة ما طعموك شفار نايمة
ما بهظوك نيام ما لسعك من الأصداغ شيء رﭬيم
الحب همام بعساكر و أبطال زاعمة ومدافع والخيل والرما
و صوارم و سهام وأنواع القبات والحريم
جاير الأحكام غلبه مثل الجوع والظمأ وجراحه ما فيها دما
مخّيبه بالطام ما يقوى لنشاشبه زعيم
يكوي اللّوام بمشاهب ناره الضارمة ويقصر طول الملاومة
ويعود للغرام متكسب من جملة الخديم
كاسب الغرام ديما لخدمته مداومة ولباب الطاعة ملازمة
بالأدب وذمام والكلمة والأمر العزيم
الحربــــة
قامة لعلام جبين و غرّة مبسمة وخدود ورود ناسمة
حسن بغير وشام
صنع الله المالك العظيم

ارحم ترحام وعطف عن ذاتي الساقمة احي روحي بالمنادمة
ونعم لي بسلام لا تجهل يا قاطع الرحيم
سال الفهّام عمّن تاب من المخاصمة وحلف بالصلاح والأسماء
ما يهجر الارسام ولا يجفي منزل الغريم
صدق وصيام توجب له ولا المطاعمة ولا يبقى في المآثمة
و يخوض في الحرام أ جافيني في الحديث هيم
حكموا الحكام بحقايق الهوى اللازمة ورضيت شروط المحاكمة
نقض العهد حرام يا من حبّه في الحشا مقيم
سيرة الكرام هي الرافة والمراحمة والشفقة والمراومة
ما تحدث بخصام ما يرقب عن سرنا لئيم

زهرت الأيام وصفات سماك المغيمة و أحلات وقات المنادمة
والميمون سقام وبرا ضر الخاطر السقيم
وحنا في مقام بين صفوف شجار ناعمة وجداول من سلسبيل ماء
والزهر في الأكمام ترقص به عرايس النسيم
و ضحى المدام بين كيوس الزاج عايمة جريال و صهبة مختمة

ما تحتاج مدام قطرها بفراسة حكيم
يكمل المرام ودموع الحسكات ساجمة وعناس الفرجة محزمة
والناشد الأنغام في تغزيل تواشحه فخيم
ساقي لريام حط كيوسك بالموالمة دور بالصفرة المرقمة
آحافظ الأقسام متعنا في صوتك الرخيم

يا كوكب سام بضياه ليلة مظلمة وإلا بدر نبا من السماء
شارق تحت ركام وإلا برق يشير في البهيم
سالف مظلام وثيوث زباج مبرمة كن عقارب زوج سامّة
مخلوقين توام وإلا زوج أحناش في الرقيم
والشفر حسام والحاجبين نبال قاسمة خرجت من قوسين ساهمة
وإلا زوج أكوام مسمومين يمزقوا الصميم
كمثل الدام شفة عكرية مضرغمة بالمسك الصيني مختمة
والثغر المبسام فايق حسن الجوهر النظيم
القد سهام بين يدين شجيع قلظمة به خرج يوم الملاطمة
وإلا صاري هام زورقه في الزاخر الطميم

الخال غلام عساس روضة منعمة في يمينه حربة مداومة
كأنه ضرغام من حداه يتركه رميم
صنع العلام نقطة فوق الخد رايمة حكمة ربّي رافع السماء
ما نزلت بأقلام كون الله الدايم القديم
وجعاب روام وكوابس للطعن روامة في مكاتب كفار ظالمة
ما تقبل تذمام مولوعة بالقتل والهجيم
والجيد يرام قدام جلايب هايمة على العفو والطيب قائمة
شرادة لوهام ما تقرا الأمان ما تقيم
زين لعجام العين الشهلة النايمة وحروف الزين المسقمة
والبياض التام وصف الزين في صنعة الحكيم

زهوك يغنام في بساط وقبة مقومة خضراء منقوشة مزمّة
من الودع ورخام وأنواع التنقاش والرقيم
رخي الأكمام شوف أم الحسن ناغمة وعليها الأزهار غارمة
بلبل حضرة قام عند الفجر الشارق الوسيم
تسمع اليمام ينشد حلياته منغمة بأصوات عجيبة مفخمة
وعشيره الحمام يحنن ويزيد في البغيم

هبت لنسام شوف طيور الروض قادمة لمقاعدها جات عازمة
يقظ من نام يغنم فرجة ربنا كريم
والحاسد هام والحراز مريض بالعمى حاطت بالعديان ناقمة
وكذاك النمّام من ليعتنا خاطره هميم
كمثل أحلام الأيام أيلي ريت دائمة دابا تاج الصغر يرتمى
وين هم القدام من أهل ألبها ما بقى حليم
رذلت الأقوام وبقات الدنيا مخممة بين البرد وبين الحمى
غدرتنا الأيام ما رينا في زماننا كريم
الوقت شئام ولقاحه ولات عاقمة حتى البل ضراعها كمى
نكدها التخمام ونحل عرق بدانها السقيم
حافظ الأقسام خذ درر حروف ساجمة بالبدر الوهاج تامة
والاسم مبهام والقافية ظاهرة الميم
من بعد السلام لأرباب الدولة المعظمة أصحاب الذكر والأسماء
سادتي الأعلام منزلهم في جنة النعيم
تمـــــت

juste un petit remerciement

elouaou elouaou un petit m’khilesse


  • من كلام الشيخ أحمد بن مصطفى العلاوي المستغانمي
  • ألواو ألواو ـ سافروا الأحباب امشاو ـ رحلوا وارقاو ـ للبساط المعناوي


  • اطواو اطواو ـ ذا الحجب اللي تراو ـ صعدوا و اعلاو ـ جال بهم سماوي


  • نساو نساو ـ ناسهم و اللي خلاو ـ أيش يرضاو ـ في النعيم الدنياوي


  • اضواو اضواوـ كالنجوم امنين اعلاو ـ غاب و واخفاو ـ رح راحو بنشاوي


  • افناو افناو ـ حار عقلي باش ابقاو ـ دهلو و هفاو ـ في الغني نعم القاوي


  • اغلاو اغلاو ـ كالتبر عادوا يسواو ـ بعد ما جاو ـ للخلايق يا راوي


  • ادواو ادواو ـ بالعلوم اللي يسواو ـ ماذا دراو ـ للصديق الجداو


  • ماذا صفاو ـ من القلوب اللي صداوـ قداش اهداو ـ من محير دهراوي


  • آرواو آرواو ـ كلهم سكروا و صحاو ـ شربوا و سقاو ـ من الرحيق النبوي


  • انفاوانفاو ـ كل حاجز باش سراو ـ غنموا و سعاو ـ كنت منهم درقاوي 


  • عندي خلاو ـ كاس منهم باش سقاو ـ بعد ان قفاو ـ للمقام الأخراوي


  • رانا نسعاو ـ في الصواب اللي نراو ـ عسي يرضاو ـ بالضعيف العلاوي


  • رجال امضاو ـ عزنا حشا يخفاو ـ و نحن نرجاو ـ يومنا ماذا حاوي 

  • تمت بعون الله


 

chouf ennagab de cheikh gassem

النقاب
ل الحاج قاسم 

خماسة
شوف النقاب كايروم لفخاخي و الزرار صابو ساخي
ما قرا لعقوبة واعماه رب لوراخ و احصل في
امصايد لشياخ
ما ابقا لا بيض لاافراخ
خممت فالبخيل الدامر عقلو اكليخ
خصو الدق في دماغو باكلخا من ابغا يدعي بالنفخا
و حلتي من اعدو نفخا مع نسخا
انعود امعاه بالسان افراخي و انفكرو بالصراخي
ما اقراء فالملحون ولا ايحق معناه نقاب اسجيت الصراخ

خماسة

ساب الكلام و الباخص عاد ايقول شيخ
طبعو الحق من الي كان افرييخ منين جاء العندي يتشيخ
و ابغا اينقزلي على افخاخي بيه خيخ قبضو فخي
و ليس منو راخي و انفيد بيه اشياخي
و انعيد ليهم اخبار كيف جاء يتزادم و ارماح فاح اعليه صاخ
خماسة

صور ادليل باخص لو يتعلى ايسيخ
قلبو اصوار لاهل الدعوا صاخو قالو الغايت اطيار ارخاخو
جاء يدخل سوق اشياخو اعليه شاخو
سجنوه و اعليه برحو لفخاخي هدا اكتب انساخي
و ارسمت دا النسخا بغير نفخا و ارضى بالرضايت لشياخ
خماسة

ما هو القول بانفخا ولا بانفيخ
لشبيهت اعمايل بونفاخ ما ايصيب اسجايت لرخاخ
لو اصغا لحديث النساخ طرز لا شاخ
و السلام فالغا و ايكون ساخي و لا بعمالو ساخي
هكداك يوقع فالبلا في تشتام الشياخ
خماسة

من لا طاع شيخو باش ابغا ايكون شيخ
خصو الكي بامحور في مخو صاط فيه الريح او نفخو
هكداك وصفو للصاخو الغل نسخو
و السلام الله على الدوهات ارخاخي و الجاحد تحت املاخي
قال الحاج قاسم صاحب المعنى باللفض لمخاخ واشتات لشماخ

خماسة
شوف النقاب كايروم لفخاخي و الزرار صابو ساخي
ما قرا لعقوبة واعماه رب لوراخ و احصل في امصايد لشياخ
ما ابقا لا بيض لا افراخ
تمت بحمد الله و قوتو
 

histoire du chaabi ( 2 )

♥ Le Chaàbi & La Musique Algeroise ♥

Biographie

chaabi signifie « populaire » en arabe (chaab =peuple »), c’est l’un des genres musicaux les plus populaires d’Algérie, il faut comprendre par populaire comme genre commun ou comme genre par défaut qui constitue le versant « rugueux » de la musique savante issue de la culture arabo-andalouse.

En parallèle du Medh qui est l’ancêtre du Chaâbi, Alger, possédait déjà un autre genre musical populaire

très élaboré qu’on appelle âaroubi et qui puise ses modes dans la musique arabo-andalouse. Au temps de Cheïkh Nador, il y avait une pléiade d’artistes  » Meddah  » (interprète du Medh) tels que Mustapha Driouèche, Kouider Bensmain, El Ounas Khmissa, Mohamed Essafsafi, Saïd Derras (le concurrent de Cheïkh Nador), Ahmed Mekaïssi, Saïd Laouar, Mahmoud Zaouche… mais on n’a retenu de leur art que quatre enregistrements du meddah Malek Saïd qui datent de 1924. Au début du vingtième siècle, il existait déjà une tradition dans les fumeries de la Casbah qui consistait à interpréter des istikhbar dans les modes sika et sahli tout en s’accompagnant d’un Guember . A l’origine el medh se pratiquait avec instruments à percussion et instruments à vent, accompagnés surtout de textes panégyriques (Medh). C’est le meddah Kouider BENSMAÏN (le fils du poète et Meddah, Mohamed BENSMAÏN, dont les textes sont interprétés jusqu’à nos jours) qui a été le premier à introduire les instruments à cordes dans les orchestres du Medh. On a alors commencé à adapter les textes interprétés aux modes andalous de l’école Algéroise tout en travaillant la forme et l’orchestration, cela remonte aux années 1920. Ce n’était pas la forme musicale la plus appréciée, ni la plus écoutée, parce qu’elle utilisait la plupart du temps des textes du Melhoun d’origine étrangère dont le contenu était souvent anachronique et ne reflétait pas les événements socio-historiques qu’a connus l’Algérie. Le Medh était confiné dans la casbah d’Alger surtout dans les fumeries, peu à peu les artistes ont commencé à se produire dans les cafés arabes d’Alger durant le mois sacré du RAMADHAN. C’est bien El Hadj M’hamed El Anka , l’élève de cheïkh Nador, qui a remis le medh au goût du jour. Son interprétation était percutante et sa diction atypique, même son jeu de mandole était captivant, d’ailleurs c’est lui qui a introduit dans les orchestres du Medh le mandole typiquement Algérien que nous connaissons aujourd’hui. A ses débuts, il se produisait dans les fumeries où les jeunes de sa génération venaient apprécier son art. Son nom de scène était  » M’hamed El Meddah  » mais les maîtres de l’arabo-andalou l’appelaient cheïkh  » EL Harras  » (le casseur) car il avait une manière inhabituelle d’interpréter l’istikhbar ou l’insiraf. En 1946, EL BOUDALI Safir a donné au Medh le nom générique de populaire mais ce n’est qu’en 1964 (après l’indépendance de l’Algérie), lors du festival des arts populaires qu’il a pris la dénomination officielle et définitive de chaâbi et ce, dans toutes les langues.

C’est grâce à deux artistes de génie en les personnes de Mahboub BATI (auteur-compositeur) et Dahmane El Harrachi (auteur-compositeur-interprète, qui a fait toute sa carrière artistique en France) que le chaâbi s’est modernisé en devenant un genre musical écouté aux quatre coins du pays. Ils ont su le populariser en l’Algérianisant définitivement. Avec eux, les chansons sont écrites dans la langue Algérienne et leurs thèmes se rapportent généralement à la vie de tous les jours( quoique le genre de Dahmane el HARRACHI est plus développé). Sur le plan musical, ils ont apporté la fraîcheur qui manquait tant au chaâbi. La musique de Mahboub BATI est reconnaissable à ses fioritures. Avec Dahmane El HARRACHI (de son vrai nom AMRANI Abderrahmane), c’est la mélodie qui prime. L’exemple de la chanson ya rayah est très édifiant à ce propos, bien que composée dans le mode musical Sahli, il a su lui donner un cachet universel. L’évolution du Chaâbi qui se pratiquait à Alger doit beaucoup à Mahboub BATI (de son vrai nom Mahboub SAFAR BATI) qui, à lui seul, a réussi à mettre beaucoup de chanteurs chaâbi sur le devant de la scène. Sans ce monument de la musique Algérienne la notoriété des chanteurs, de la fin des années soixante et le début des années soixante-dix, n’aurait jamais dépassé le cercle restreint des fêtes familiales algéroises. C’était l’époque où l’on s’accrochait toujours aux anciens textes du melhoun tout en sacrifiant la réalité immédiate. Des chanteurs comme: Hachemi EL GUEROUABI, Boudjemaâ EL ANKIS, Amar EZZAHI, Amar EL ACHAB se sont faits d’abord connaître hors d’alger grâce aux chansons composées par Mahboub BATI et c’est de cette manière qu’ils ont pu faire passer le reste de leurs répertoires respectifs constituaient d’anciens textes de poésie populaire (melhoun).

Le ‘ chaâbi ‘ utilise pour ses compositions les modes musicaux suivants: Moual, Zidane, âraq, Ghrib, Jarka, Reml maya, Sika,. Mezmoum, Sahli.

ghab esrour de cheikh dakhfali rahimah ellah

 

الشوق حاز غصني ولهيبي فاصميم قادي         منوا صرت شاكي باكي و مدامعي تغرد

لله غيثوني     حالي   معدو  ر يا سيادي          القلب مزقوه محانوا و انا راه رافد

كما نبات كما نصبح بقرايحي انادي               ولي نعيدلوا بهمومي ما نصيب فيه ساند

عيت ما نخمم و التخمام زادلي نكادي             حتى شيان حالي و الدم في عروقي تكبد

الوقت صار غالب و ان مغلوب طاح جهدي       هاد الزمان جاني هاجم بخصايصو مجند

امري على عدابي اخطف روحي ولاح جسدي     لا حد فادني بمزية لا من جاء يساعد

ما لقيتش لحباب اللي كانو كل يوم عندي           خلاولي رسامي و نكروني و خالفوا العاهد

ليام غير تجري و انا همي على فؤادي             محروم من منامي طول الليالي نبات قعاد

حالي حال الغريب و انا نتناسي في بلادي        هكداك رادلي و كتبلي سبحانه الواحد

من لا ينام مول العزة حكام فالعبادي               كما يريد يفعل في خلقوا ربنا الصامد

اللي عطاه ربي ليه لعباد كلها تنادي                و لي ما عطاهش ربي يدفنوه بلا شواهد

   (  غاب السرور يا ناسي خلى جرحوا في كبادي      قولوا لمن جحدني عليه الله راه شاهد)

 

 (ريال)ناري يا ناري                             من صهد لهيبها رماني نشابي يفور

          باحت سراري                           في صدري شي كان مخبي و لا مضهور

         شاعت خباري                             لقيت قي بعض المجالس خبري منشور

         هاجت فكاري                             صبري في داه الزمان كيف صبر المهجور

هدا غير يبني و يريب ساسوا مندي            هداك فالهناء متهني بنيانوا مشيد

هداك في رياض حبيبوا سالي بخد وردي     هداك من اشواقوا في بحر غراموا غير يصيد

هداك عبيد نفسوا يفتي بالفخر و العنادي       هداك طيبوه محانوا في عظاموا يكدد

هداك بغير كلفة حاكم لطراف ليس يدي        قاري في مسيد المعنى على البلاء محيد

هداك من خيار النسبة من اهل الرشادي       هداك سيرتوا مشطونة يلهث كي العوايد

هداك حنين قلبوا ساخي ما يخاف المبادي     هداك ما فيه محنة عندوا القلب جامد

هداك بالفراوح اياموا كلها  عيادي               هداك ودروا تيهانوا  و زمانوا مسود

هداك ساكنة فيه البخلة بابوا مسدي             هداك ابوابوا محلولة لمن جاه قاصد

هداك شيعتوا في مالوا فموا يقول عندي        هداك يوجد قوتوا و نهار ليس يوجد

هداك فوق كتفوا حامل الظلم و الفسادي           هداك في خشية الله  بكلاموا يجود

هداك ما خلى ما جاب و يقول جيت ندي         هكداك انضرت في طبايع الناس ما لقيت ما نعاود

(ريال) ساعفت اخباري                            وكلت امري تحت امروا مول الامور

         الحي الباري                                 خفف ثقلي و استراح القلب المعصور

        براو ضراري                                خليت الي بغى قتلي مني مكدور

        زهات انواري                               في رياض الجود و المحبة فاحت بعطور

        جاني بشاري                                بخبار الفرح و الهناء و نعايم و سرور

عديت  ما كتبلي ربي و اليوم عاد سعدي          هاد الكلام وافي و لي باقي كلام زايد

بالصدق و الصفى و النية فازت السيادي          الرمز و العبارة هادوا ميزان كل جيد

قراء لزمان عقوبة و الوقت راه غادي              نوصيك يا دماغي استعن بالغني الواحد

ربي فيك رغبي و نويت توفيلي زادي             ولي رغب رغبة فالله ينال المقاصد

نهيت حلتي بصلاة على ضياء ثمادي             و شكرتوا من عطاني من خيراتوا شي فوايد

اسمي نبينوا في رمزي مع نشادي                  رسمي الداقفالي معروف رياضي مورد

 عقلي سليم راجح ما ندري الشوم ما نعادي        نعرف قيمتي ليس يساومها بغيض جامد

سلامي ما خفاش عليكم مرسول يا سيادي         بنسايم الزهلر و الخيلي مجمد.

ya raouf de cheikh dakhfali rahimah ellah

يا لي ما وصفك موصوف       يا الرؤوف       الا باسماءك الحسنى

يا من امرت بالمعروف          يا الرؤوف       بجاه رحمتك ارحمنا

هاد الزمان جانا مهدوف         يا الرؤوف          حمل هموم الفتنة

      

نجينا من الهم وخوف           يا الرؤوف      جود بعفوك و اللطف بينا

 

(ريال)  جود بعفوك وانت العافي                       نرتجاوا العفو منك

           حاشى تخيب و تحافي                         من واقف في بابك

           قادر باللطف تكافي                             ما كان تعطيل في حكمك

          طلبي ليس عندك خافي                         باب الاجابة  ملكك

 

ما خفاك الضاهر والجوف     يا الرؤوف        و لا خفاك ما هو فينا

غاب الحرم ما بقاوا نيوف     يا الرؤوف          خرجت لفعال الشينة

حين صاروا لعقول تلوف      يا الرؤوف          ما بقات فالقلب محنة

كثروا لهروج و الخوف        يا الرؤوف          ما وفيناش الادنى

حشايم والعيوبتحت اللحوف   يا الرؤوف          ابليس يدلل بينا

 

نجينا من الهم و خوف         يا الرؤوف         جود بعفوك و اللطف بينا

 

(ريال) حملنا جميع الضولمات                         المصايب وشهود الزور

         المناكر و المعيوبات                              فالمدون قرية و دشور

         حللنا  الموحرمات                               ميسير خنزير و معصور

         خالفنا  الموطيبات                                عاد الفسق هوا المشهور

 

شاع الربى العباد سخوف     يا الرؤوف                       البخل تربى فينا

المعيشة عادت بخطوف       يا الرؤوف                  حب المال رسى فينا

العباد في طمعة واللهوف      يا الرؤوف                  طاحوا فالقلب الجنة

سموم تتقاطر بين الشفوف    يا الرؤوف              الخبث و البغض عاد هدفنا

 

نجينا من الهم و خوف        يا الرؤوف            جود بعفوك و اللطف بينا

 (ريال) هاد الزمان متحزم                     قاسي بشرار و خايب        

           هجم بنصالوا زادم                    ما ترك فينا اللي تايب

           قايم بالفحش املزم                    والخلق معاو تتناوب

           راح المحرم فالمجرم                  لا شاب اواقر شايب

         

التنوفيق ريتوا بشوف           يا الرؤوف    و الكدب محوط بينا

اهل البدع صفوف صفوف     يا الرؤوف     عاد الحق ما يرضينا

راح اللي مثلي مرهوف        يا الرؤوف     المشاهب لهبت فينا

يا مهدن حال المشغوف        يا الرؤوف      بعد لشرار علينا

ليك عبدك ارفع لكفوف         يا الرؤوف     بعين اللطف انضر لينا

 

      نجينا من الهم و خوف         يا الرؤوف      جود بعفوك و اللطف بينا

 

     (ريال) نرغبك يا رب المعين                   كيف رغبوك اهل النية

              نرغب بجاه الامين                       سيد الرسلى و الاولياء

              باهي السر نور الدارين                 بو الانوار سيد رقية

              نرغبك بفضل الستين                    و المعارف و الانبياء

 

      نرغبك بالعرش و الحروف        يا الرؤوف      نزل غيثك علينا

      بثريا و الربع الصحوف            يا الرؤوف      يا جواد جود علينا

      يوم تكون الناس ارجوف            يا الرؤوف      جود بالرحمة للوالدينا

      اللي حميتوا ما عليه الخوف         يا الرؤوف       يبشر بما يتمنى

      اللي سترتوا ما هو مكشوف         يا الرؤوف      اللي بغيتوا يدخل الجنة

      اجعل مقامي متحوف                  يا الرؤوف      لا شر لا غضب علينا

     لا تسفي وجهي لدفوف                يا الرؤوف      بجاه جاهك نجينا

     الداقفالي راغب لعفوف                يا الرؤوف       ليك امري يا مولايا

      صلاتي و سلامي مردوف         يا الرؤوف       على احمد ولد امينة

      نرغبك في نهايت لحروف         يا الرؤوف        لول انت من هوا بينا

 

      نجينا من الهم و خوف          يا الرؤوف جود بعفوك واللطف بينا

ya khalek el ard oussma de cheikh dakhfali rahimah ellah

                                                                                                                                                                                                                                                                  يا خالق الارض و السماء

*باسم الله بديت فالنضام                         اسموا عندي ما خفى سرا و جهار

 

من بيه التوكيل و النجى                       سلاك الحاصلين نعم الفراجي

 

*اهداني لمناهج الهدى                          ارزقني بالحرم و الستر وافتحلي لبصار

 

وهبني لمديح النبي                              حب المحبوب طاح في وسط مهاجي

 

*مرغوبي وكمل نيتي                             زورة لمقام الفضيل طيب لدكار

 

يتعافى قلبي و خاطري                          يبرى ضري بعد نكدي و زعاجي

 

*  يا خالق الارض و السماء    كملي رغبي نزور طه شارق لنوار

 

فاجي فاجي بالمواصلة     ننضر تاج لمقام من ليه نراجي

 

*هل يا مندرة نغنم فرجتي                       في حرم الباهية الكعبة زينت لبكار

 

لالة مولاتي الطاهرة                               منها راني هبيل ما صبت علاجي

 

*طوعني سلطان حبهاسحرني                     بعاسكروا حاني فارس غزار

 

قهرني في يوم المشالية                          اعيا صبري وزاد هولي و هراجي

 

*من لا شاف حسان زينهاباقي                     مثلي هميم هايم داخل لوكار

 

يتمنى وقت الملاقية                                جال في قريات مدونها و فلاجي

 

*سهلي امري يا كريم                               تنطفى نيران مهجتي يسعد لقدار

 

بالحمد و التقديس لا نزول                        حتى نروى ما رواو عز انتاجي

 

*سالتك يا سامع الدعاء                              وفيلي طلبي يعود روضي عابق بزهار

 

*من طلبك موحال ما يخيب                          قادر تغني يا غوث المحتاجي

 

اصغالي يا حافض النضام                          هدا طبعي و سيرتي في رقايق لعبار

 

*رباونيي اهل المحاسنة                             قلبي ما هو بخيل و عقلي ساجي

 

ما نعدى باهل المخاصمة                           قابض حدي و حرمتي و انصرف لصوار

 

و لايم ادا لامني                                    تكفيه شجاعتي و بيوت انساجي

 

نهيت بيات حلتي                                   و صلاة على النبي المكي سيد لبرار

 

شافع الامة الطاهرة                                  صلى الله عليه قد الرايح و الماجي

 

سلام الله على شياخنا                                  اهل الموهوب النضام  العلم و لدكار

 

قدر ما فاح الورد و الزهر                         وعبيق الياسمين و البنفساجي

 

مرجوعي لعالم الخفى                                 نعم الديان العزيز الماحي لوزار

 

اغفر لزروق ما خطى                                 غفار للتايبين يعفوا و يفاجي

 

يا خلق  الارض و السماء    كملي رغبي نزور طه شارق لنوار

 

فاجي فاجي بالمواصلة ننضر حسن المقام من ليه نراجي.

 

 

 

12

MUSIC EXCLUSIVE |
thbdwarp |
CORONER COLLECTION |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | read and heard
| Miouzik 60 et 70
| les humains entre eux